Restauratie Warkense Molen

Groot onderhoud voor een toekomstbestendige molen

Elke traditionele windmolen heeft onderhoud nodig. Dat geldt natuurlijk ook voor de Warkense Molen.

Onze molen is grotendeels van hout, met riet gedekt en trotseert jaar in, jaar uit weer en wind. Om de molen in goede conditie te houden, is niet alleen regelmatig onderhoud nodig. Het is ook belangrijk dat de molen vaak draait en, wanneer er voldoende wind is, daadwerkelijk maalt.

Naast het reguliere onderhoud en kleinere reparaties is daarom eens in de zoveel tijd een grote onderhouds- en restauratiebeurt noodzakelijk.

De laatste grote werkzaamheden vonden plaats in 1994. Nu is het opnieuw tijd om verschillende belangrijke onderdelen van de Warkense Molen grondig aan te pakken.

De restauratie gaat van start

De aanvragen voor de benodigde subsidies zijn ingediend. Zodra deze zijn goedgekeurd, kan de volledige opdracht aan de molenmaker worden gegeven.

Op 7 september starten alvast de werkzaamheden aan het riet aan de westzijde van de molen. Dit is de kant die het meest te verduren heeft van weer, wind en regen.

Het riet aan deze zijde is inmiddels meer dan 60 jaar oud en aan vervanging toe. De andere zijde van de molen werd in 1996 opnieuw met riet gedekt en verkeert nog in prima staat.

Nieuw riet en onderhoud aan de constructie

Wanneer het oude riet is verwijderd, komt de houten achtkantconstructie van de molen vrij te liggen. De molenmaker kan deze constructie dan goed inspecteren en waar nodig extra verstevigen.

Daarna kan het nieuwe riet worden aangebracht.

Het rietdekken van een molen is een bijzonder ambacht en verschilt behoorlijk van het rietdekken van een woning. De rietvlakken van een molen liggen veel steiler. Bovendien wordt het riet traditioneel met touw vastgebonden in plaats van met ijzerdraad.

Daar is een goede reden voor. Een draaiende molen is voortdurend in beweging. IJzerdraad zou hierdoor na verloop van tijd los kunnen werken.

Ook bij brand heeft het gebruik van touw een voordeel. De touwen gaan stuk, waardoor de brandweer het riet gemakkelijker kan verwijderen en sneller bij de houten constructie van de molen kan komen.

Het aanbrengen van het riet gebeurt met twee rietdekkers. Eén rietdekker werkt aan de buitenzijde van de molen en steekt het touw naar binnen. Daar zit een tweede rietdekker die het touw vastknoopt.

De kap en het kruiwerk

Na het vervangen van het riet gaat de molenmaker verder met de kap van de molen.

Omdat de wind bijna nooit uit dezelfde richting waait, moeten de wieken steeds naar de wind worden gedraaid. Dit noemen we kruien.

De Warkense Molen heeft, net als veel andere molens in onze omgeving, een zogenoemd sleepkruiwerk met kruineuten.

De ring onder de kap van de molen rust op houten neuten. Deze hebben enigszins de vorm van een brood. Bij het kruien sleept de kap over deze neuten en draait de kap binnen de kuip.

Om de kap met zo weinig mogelijk kracht te kunnen draaien, moeten de ring, kuip en kruineuten de juiste vorm hebben.

Door ouderdom, slijtage en de grote krachten die op deze onderdelen worden uitgeoefend, is die vorm in de loop der jaren veranderd. Door de kap iets op te lichten, kan de molenmaker de noodzakelijke herstelwerkzaamheden uitvoeren.

Welke werkzaamheden worden nog meer uitgevoerd?

Tijdens de restauratie worden verschillende andere onderdelen van de Warkense Molen aangepakt.

Zo wordt het lager aan de achterzijde van de molenas vervangen. Ook wordt het luiwerk verstevigd. Dit is het mechanisme waarmee vroeger, en ook nu nog, zakken graan met behulp van windkracht naar boven worden getakeld.

Daarnaast wordt een gedeelte van de vang bijgesteld. De vang is de grote houten rem waarmee de draaiende wieken en het binnenwerk van de molen tot stilstand worden gebracht.

Ook worden verschillende kruipalen vervangen.

De belangrijkste werkzaamheden bestaan daarmee uit:

  • vervangen van het oude riet aan de westzijde;
  • inspecteren en waar nodig verstevigen van de achtkantconstructie;
  • onderhoud aan de kap;
  • herstellen en afstellen van het kruiwerk;
  • vervangen van het lager aan de achterzijde van de molenas;
  • verstevigen van het luiwerk;
  • bijstellen van de vang;
  • vervangen van een aantal kruipalen.

De molen kan tijdelijk niet draaien

De voorlopige planning van de restauratie loopt vanaf 7 september tot het einde van het jaar.

Tijdens restauratie is de  molen voor publiek gesloten!

Vanaf 3 oktober 2026 is het niet mogelijk om de molen te bezoeken, er worden restauratie werkzaamheden verricht. Zodra deze klaar zijn is de molen weer toegankelijk voor publiek, kijk op de site wanneer deze werkzaamheden voltooid zijn.

Ook onze molenaars werken mee

Niet alle werkzaamheden worden door de professionele molenmaker uitgevoerd. Ook onze eigen molenaars steken regelmatig de handen uit de mouwen.

Zo zijn onlangs het huis – De Weeg – en de drie deuren door de molenaars geschilderd.

De komende tijd worden nog diverse andere onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd. Veel van deze werkzaamheden kunnen niet veilig plaatsvinden wanneer de molen draait. De restauratieperiode is daarom een uitstekend moment om ook deze klussen aan te pakken.

Op weg naar het 150-jarig bestaan

Wanneer alle werkzaamheden zijn afgerond, is de Warkense Molen weer klaar voor een volgende lange periode.

En dat is belangrijk, want er komt een bijzonder moment aan.

In 2028 bestaat de Warkense Molen 150 jaar.

Met deze restauratie zorgen we ervoor dat onze bijzondere molen ook tijdens dit jubileum én vele jaren daarna in goede conditie blijft, kan draaien en kan malen.

Zo behouden we de Warkense Molen voor toekomstige generaties.

 

Geplaatst in Algemene berichten.