Weetjes over de bakkerij

rijskast-b700

Rijskast.

Een ingrediënt van deeg is gist. Daardoor rijst het deeg en wordt het uiteindelijke brood, gebak, etc. luchtiger. Onderin de oven is een “rijskast”. Hoe warm of heet je de oven ook stookt, deze kast heeft een vrijwel constante temperatuur die ideaal is om het deeg te laten rijzen. Nadat het deeg gemengd en gekneed is gaat het een tijdje (in de vorm) de rijskast in. Pas na het rijzen wordt het deeg gebakken.

Ombouw op oliestook.

Toen er voor de tweede wereldoorlog volop olie ter beschikking kwam, werd onze bakkersoven (en bijna alle van dit soort ovens) omgebouwd naar oliestook. Naast de ijzeren deur van de oven werd een standaard op de muur geschroefd met daarop een grote beweegbare brander. Die brander werd gevoed met olie en flink veel lucht. De mond van die brander werd voor de opening van de oven geschoven en aangestoken. Dan loeide een lange vlam naar binnen en dat warmde de oven in veel kortere tijd op dan met takkenbossen mogelijk was. Dit was dus niet alleen sneller en minder arbeidsintensief, de markt voor takkenbossen verdween ook zo langzamerhand. Tijdens en vlak na de tweede wereldoorlog was er geen olie beschikbaar en werd weer volledig met takkenbossen gestookt.

 

 

Oliebrander-in-oven-groot

Bakker Jan Willem Nijendijk laat de oliebrander loeien in de bakkersoven.

Anekdote over olie.
Het aansteken van de brander was nog een kunst op zich. De lucht en olie werden onder druk in de brander gepomt. Als de brander niet direct goed vlam vatte, spoot er een straal onverbrande olie de oven in. En dan had de bakker weer een paar dagen klachten: “Bakker, het brood smaakt naar olie”. Trouwens, die klacht bestond niet toen hij nog stookte met takkenbossen.
Discussie over een oliebrander.
Binnen de stichting stellen we onszelf de vraag of we de oven weer opnieuw zullen voorzien van een oliebrander. Die heeft er immers een bepaalde periode origineel ook op gezeten (zie de foto). De bevestigingsgaten van de beweegbare brander in de wand van de oven zitten er ook nog. Met zo’n brander zouden dan makkelijker (en misschien wat vaker) demonstraties voor b.v. schoolklassen kunnen geven omdat het opstoken van de oven dan veel sneller gaat. Met takkenbossen duurt het meerdere dagen van een koude oven naar een oven die op temperatuur is om te kunnen bakken. Voor b.v. de Lente Fair zouden we dan wel blijven stoken met takkenbossen. Beide manieren zijn dan mogelijk. Maar waar vind je tegenwoordig zo’n originele KALOR (zie foto) oliebrander? Als u er eentje weet (voor een redelijke prijs), dan graag contact opnemen met ons.